Wajda’s Man of Marble – A Landmark of Polish Cinema

Man of Marble, dir. Andrzej Wajda

Poland, 1976, Runtime: 153 min

Screenplay: Aleksander Ścibor‑Rylski
Cinematography: Edward Kłosiński
Music: Andrzej Korzyński
Editing: Halina Prugar‑Ketling
Cast: Krystyna Janda (Agnieszka), Jerzy Radziwiłowicz (Mateusz Birkut / Maciej Tomczyk), Tadeusz Łomnicki, Michał Tarkowski, Piotr Cieślak, Janusz Gajos, among others.
Produced by: Zespół Filmowy X
Premiere: 25 February 1977 (Poland)

Presented with a recorded introduction by film scholar Bolesław Racięski

Language: Polish with English Subtitles

Andrzej Wajda’s Man of Marble remains one of the most powerful and influential works in Polish cinema — a bold, incisive film that exposes the mechanisms of propaganda, memory and political myth‑making.
Through the story of young filmmaker Agnieszka, who sets out to uncover the truth about forgotten labour hero Mateusz Birkut, Wajda crafts a sharp, fearless critique of how history is written, erased and manipulated.

The film’s enduring significance was reaffirmed in the recent nationwide poll “13 Films for 130 Years of Cinema”, organised by the Museum of Cinematography in Łódź. Among nearly 1,700 titles submitted by 289 film professionals, Man of Marble was ranked among the "13 greatest Polish films of all time" — a testament to its lasting impact and its central place in Poland’s cinematic heritage.

Blending political cinema, documentary form and moral inquiry, Man of Marble broke new ground when it premiered and continues to resonate today. Its questions about truth, responsibility and the role of the artist feel as urgent now as they did in the 1970s.

Oczywiście — przygotowałam po kilka eleganckich, treściwych zdań o kreacjach aktorskich Człowieka z marmuru, w dwóch wersjach językowych.

The performances in Man of Marble are central to the film’s emotional and political power. Krystyna Janda delivers a striking debut as Agnieszka — energetic, sharp and relentlessly inquisitive. Her intensity gives the film its momentum and frames the search for truth as both a personal and political act.

Jerzy Radziwiłowicz creates a deeply moving dual portrayal of Mateusz Birkut and his son Maciej. His Birkut is both heroic and vulnerable, shaped by idealism and crushed by the system that once celebrated him. The quiet dignity he brings to the role remains one of the most memorable performances in Polish cinema.

The supporting cast — including Tadeusz Łomnicki, Michał Tarkowski and Janusz Gajos — enrich the film with layered, precise character work that grounds Wajda’s political vision in lived human experience.

In addition, the Polish Senate has officially declared 2026 the Year of Andrzej Wajda, honouring the legacy of one of Poland’s most celebrated filmmakers. Screening Man of Marble at the start of this commemorative year offers a timely opportunity to revisit the film’s artistic and political impact.

The screening will be introduced by Dr Bolesław Racięski, who will explore the film’s historical context, its reception and its place within Wajda’s body of work.

Polish Language:

Człowiek z marmuru, Reż. Andrzej Wajda
Polska, 1976, Czas trwania: 153 min

Scenariusz: Aleksander Ścibor‑Rylski
Zdjęcia: Edward Kłosiński
Muzyka: Andrzej Korzyński
Montaż: Halina Prugar‑Ketling
Występują: Krystyna Janda (Agnieszka), Jerzy Radziwiłowicz (Mateusz Birkut / Maciej Tomczyk), Tadeusz Łomnicki, Michał Tarkowski, Piotr Cieślak, Janusz Gajos i inni.
Produkcja: Zespół Filmowy X, Premiera: 25 lutego 1977 (Polska)

„Człowiek z marmuru” Andrzeja Wajdy pozostaje jednym z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii polskiego kina — odważnym, przenikliwym filmem obnażającym mechanizmy propagandy, pamięci i tworzenia politycznych mitów.

Poprzez historię młodej reżyserki Agnieszki, która próbuje odkryć prawdę o zapomnianym przodowniku pracy Mateuszu Birkucie, Wajda tworzy ostrą, bezkompromisową krytykę tego, jak historia bywa zapisywana, wymazywana i manipulowana.

Trwałe znaczenie filmu zostało potwierdzone w ogólnopolskim plebiscycie „13 filmów na 130 lat kina”, zorganizowanym przez Muzeum Kinematografii w Łodzi. Spośród blisko 1700 tytułów zgłoszonych przez 289 profesjonalistów filmowych, Człowiek z marmuru znalazł się w gronie 13 najwybitniejszych polskich filmów wszech czasów — świadectwo jego nieprzemijającej siły i centralnego miejsca w historii polskiej kinematografii.
Łącząc kino polityczne, formę dokumentalną i moralny niepokój, Człowiek z marmuru wyznaczył nowe kierunki w polskim filmie i do dziś pozostaje niezwykle aktualny. Pytania o prawdę, odpowiedzialność i rolę artysty brzmią dziś równie mocno, jak w latach 70.

Kreacje aktorskie w Człowieku z marmuru stanowią fundament emocjonalnej i politycznej siły filmu.
Krystyna Janda w swoim ekranowym debiucie tworzy niezwykle wyrazistą postać Agnieszki — energiczną, przenikliwą i nieustępliwą. Jej intensywność nadaje filmowi rytm i podkreśla, że poszukiwanie prawdy jest zarówno aktem osobistym, jak i politycznym.

Jerzy Radziwiłowicz buduje poruszający, wielowymiarowy portret Mateusza Birkuta oraz jego syna Maćka. Jego Birkut jest jednocześnie bohaterem i ofiarą — człowiekiem ukształtowanym przez idealizm, a później złamanym przez system, który wcześniej go wyniósł. To jedna z najbardziej pamiętnych ról w historii polskiego kina.

Drugoplanowe role Tadeusza Łomnickiego, Michała Tarkowskiego czy Janusza Gajosa dopełniają film precyzyjnymi, wielowarstwowymi kreacjami, które zakorzeniają wizję Wajdy w realnym, ludzkim doświadczeniu.

Dodatkowo, uchwałą Senatu RP rok 2026 został ogłoszony Rokiem Andrzeja Wajdy, oddając hołd jednemu z najwybitniejszych polskich twórców. Rozpoczęcie tego roku pokazem Człowieka z marmuru to wyjątkowa okazja, by ponownie przyjrzeć się artystycznej i politycznej sile tego filmu.

Pokaz poprzedzi wprowadzenie dr. Bolesława Racięskiego, który omówi kontekst powstania filmu, jego recepcję oraz miejsce w twórczości Wajdy.

:::

Supported by Film Hub Scotland, part of the BFI’s Film Audience Network, and funded by Screen Scotland and National Lottery funding from the BFI and the Consulate General of the Republic of Poland in Edinburgh.

Part of the Beetroots Collective, an organisation led by a group of diverse artists and creatives aiming to promote Eastern European culture in Scotland.

This film is curated by Agnieszka Koperniak-Kerr (Film Programming Manager).